گردشگری، برنامه ششم و آموزههایی که هنوز نیاموختهایم
گردشگری، برنامه ششم و آموزههایی که هنوز نیاموختهایم
زهرا نقوی
درست وقتی اوج سفرهای تابستانی داخلی فروکش میکند مناسبتی فرا میرسد که باید مولفهها سفر در داخل و خارج از ایران را سنجید. آن هم در شرایطی که در همین تابستان گذشته چشمانداز جدیدی از آینده کشورمان در توافق ایران با کشورهای مهم دنیا موسوم به ۵+۱ ترسیم شدهاست. از سوی دیگر دکتر «حسن روحانی» که یکی از شعارهای دوره رقابت در انتخابات ریاستجمهوریاش را توسعه گردشگری قرار داده بود و همان زمان در برنامههای انتخاباتی تلویزیونی خود به طعنه از فساد ۳هزارمیلیاردتومانی بهره جست که اگر همین رقم را در گردشگری هزینه کردهبودیم برای ۳ میلیون نفر شغل ایجاد میشد اینک «گردشگری» را به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی برای تدوین برنامه ششم تبدیل کردهاست. این وضع تا به آنجا پیش رفتهاست که دکتر «محمدباقر نوبخت» نیز همزمان با روز جهانی گردشگری خبر از عملیاتی شدن شعار انتخاباتی دکتر «حسن روحانی» در زمینه گردشگری داد. این اقدام رییسجمهور و تیم تدوین برنامه ششم روزنه امید بسیار مهمی پس از توافق با کشورهای مهم دنیا محسوب میشود. همانطور که بر همه با روشن است که برخلاف صنعت که در آن ایجاد شغل برای هر نفر نیازمند سرمایهگذاری اولیه بسیار زیادی است در حوزه گردشگری ایجاد شغل برای هر نفر تا یک سوم ایجاد شغل در صنعت تقلیل مییابد. اما پنجرهای که رییسجمهور و تیم برنامهریز او قرار است در برنامه ششم توسعه کشور آن را گشودهاند قرار است چگونه محقق شود و از این دریچه چه اتفاقی قرار است برای کشورما و اقتصاد ما رقم بخورد.
گردشگری، برنامه ششم و آموزههایی که هنوز نیاموختهایم
زهرا نقوی
درست وقتی اوج سفرهای تابستانی داخلی فروکش میکند مناسبتی فرا میرسد که باید مولفهها سفر در داخل و خارج از ایران را سنجید. آن هم در شرایطی که در همین تابستان گذشته چشمانداز جدیدی از آینده کشورمان در توافق ایران با کشورهای مهم دنیا موسوم به ۵+۱ ترسیم شدهاست. از سوی دیگر دکتر «حسن روحانی» که یکی از شعارهای دوره رقابت در انتخابات ریاستجمهوریاش را توسعه گردشگری قرار داده بود و همان زمان در برنامههای انتخاباتی تلویزیونی خود به طعنه از فساد ۳هزارمیلیاردتومانی بهره جست که اگر همین رقم را در گردشگری هزینه کردهبودیم برای ۳ میلیون نفر شغل ایجاد میشد اینک «گردشگری» را به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی برای تدوین برنامه ششم تبدیل کردهاست. این وضع تا به آنجا پیش رفتهاست که دکتر «محمدباقر نوبخت» نیز همزمان با روز جهانی گردشگری خبر از عملیاتی شدن شعار انتخاباتی دکتر «حسن روحانی» در زمینه گردشگری داد. این اقدام رییسجمهور و تیم تدوین برنامه ششم روزنه امید بسیار مهمی پس از توافق با کشورهای مهم دنیا محسوب میشود. همانطور که بر همه با روشن است که برخلاف صنعت که در آن ایجاد شغل برای هر نفر نیازمند سرمایهگذاری اولیه بسیار زیادی است در حوزه گردشگری ایجاد شغل برای هر نفر تا یک سوم ایجاد شغل در صنعت تقلیل مییابد. اما پنجرهای که رییسجمهور و تیم برنامهریز او قرار است در برنامه ششم توسعه کشور آن را گشودهاند قرار است چگونه محقق شود و از این دریچه چه اتفاقی قرار است برای کشورما و اقتصاد ما رقم بخورد.
بدیهی است اگر قرار است رونق اقتصادی و تولید ناخالص ملی از طریق گردشگری حاصل شود و به آنچه در سند چشمانداز ۲۰ ساله ترسیم شدهبود یعنی میزبانی سالانه ۲۰ میلیون گردشگر دست یابیم بسترسازی سختافزاری و نرمافزاری بسیاری باید محقق شود. طبیعتاً باید به این پرسش پاسخ دهیم که آیا ظرفیت اقامتگاههای ما کافی و مناسب هست؟ آیا سیستم حمل و نقل داخلی ما اعم از هوایی و زمینی پاسخگوی چنین چشماندازی هست؟
این بخش سختافزاری هرچند نیازمند سرمایهگذاریهای قابل توجهیاست اما به سادگی و با یک برنامهریزی کوتاهمدت قابل تحقق است. کما اینکه وقتی قرار شد ایران در پاییز ۱۳۷۶ میزبان نشست سران کشورهای اسلامی باشد ساختمانی به سرعت ساخته شد که اینک به ساختمان اجلاس سران معروف شدهاست. این ساختمان در آخرین زمان باقیمانده تا برگزاری اجلاس ساخته شد. اما از سختافزار مهمتر در حوزه گردشگری بخش نرمافزاری آن است. جالب است که در سالهای اخیر و با توسعه فضاهای دانشگاهی ما شاهد افزایش تعداد فارغالتحصیلان در رشتههای مدیریت توریسم بودهایم. اما به راستی آنچه برای گردشگران در سایتهای گردشگری و مقاصد توریستی کشور رقم خوردهاست با تعداد فارغالتحصیلان دانشگاهی و تعداد اقامتگاهها و نظایر آن ارتباطی داشتهاست؟
همین چندی قبل رسانهها از مزاحمتی که برای یک زن فرانسوی در منطقه فرحزاد تهران اتفاق افتاده بود نوشتند. حتماً درباره «سایکل توریست»هایی که به ایران آمدهاند هم شنیدهاید. همان زن و مردهایی که با دوچرخه کشورمان را گشتهاند و تجربههایی از نحوه برخورد با زنان دوچرخهسوار. همین چندی قبل زنان توریستی که برای بازدید از میدان امام خمینی(ره) اصفهان آمدهبودند با یک برخورد عجیب مواجه شدند. متصدیان مانع از حضور آنها بدون داشتن چادر شدند. بعد مقرر شده بود که تعدادی چادر بگذارند تا توریستهایی که میآیند از آنها استفاده کنند. به نظرتان حاصل این مقررات و مثلاً گرفتن عکس یادگاری با چادری که معلوم نیست به خوبی شست و شو شده و یا چند نفر آن را سر کردهاند چه تصویری در ذهن آن توریست خواهد ساخت؟
اصلاً در فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) چه تعداد راننده تاکسی داریم که به آنها رفتار درست و صحیح با یک توریست را آموزش دادهایم؟ چند نفر از رانندههای تاکسی به زبان انگلیسی مسلط هستند تا بتوانند به درستی یک توریست وارد شده به کشور را میزبانی کنند.
بنابراین بیش از هر زمان دیگری باید درباره این پرسش بیندیشیم که تا چه زمان دیگری میخواهیم صرفاً دانشجویانی بپذیریم که در دانشگاه مدرک کارشناسی یا کارشناسی ارشد مدیریت توریسم دریافت میکنند اما از داشتن یک نفر نیروی خدماتی هتل محرومیم که بداند بهموقع ورود گردشگران چه ایرانی و چه خارجی باید چه رفتاری داشته باشد؟
پس بسیار مهم است که اگر در این روزها برنامهنویسان کشور مشغول تدوین برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور آن هم با محور گردشگری هستند به این موضوع توجه کنند که گردشگر صرفاً برای هتلهای مجلل و یا آثار تاریخی یا طبیعت ما یا اماکن خاصی که داریم تن به سفر به ایران نمیدهد. اگر میزبانی درست از گردشگران را نیاموختهباشیم همانهایی که برای یک بار به ایران سفر کنند به دیگران خواهند گفت که تجربه رفتار ایرانیان با آنها چه بودهاست. پس ما بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که بر فرهنگ و چگونگی رفتار با گردشگران کار کنیم. نیاز به این داریم که همه دستگاههای اجرایی در این زمینه آموزش ببینند و هر کس برای خود یک دستورالعمل نداشتهباشد. مثلاً مامور پلیس گذرنامه در فرودگاه به یک شیوه رفتار کند و مامور پلیس کلانتری در محدوده یک اثر تاریخی به یک شیوه دیگر. مامور موزه یا متصدی یک اثر تاریخی یک محدودیتی را اعمال کند و کارمند فلان اداره یک محدودیت دیگر. بدیهی است چشم همه ناظران و فعالان گردشگری نیز در این زمینه نخست به سوی مسئولان سازمان میراثفرهنگی، صنایع دستی و گردشگری میگردد. از این سازمان انتظار است که بتواند با تعامل و هماهنگی میانبخشی از پلیس گرفته تا اداره تاکسیرانی یا سایر نهادهای مرتبط را با این موضوع بیشتر و بیشتر آشنا کند.
دیدگاه خود را بنویسید: